Geneza przemocy, uwarunkowania

ŹRÓDŁA PRZEMOCY wg. Obuchowskiej:

1. Przemoc pochodzi do człowieka –to osobowość w dużym stopniu uzasadnia występowanie przemocy. Jest to osobowość: wg. J. Galtung- przemoc stosują ludzie, którzy nie w pełni się realizują, nie w pełni urzeczywistniają siebie. Mają problemy w samoakceptacji, spotykają ich niepowodzenia. Osobowość frustrata to osobowość chętna do przemocy. Świadomość ograniczeń własnych jest rodowodem frustracji. To rodzi napięcie emocjonalne. Po pewnym okresie następuję naturalny wybuch. Szukanie obiektu przekazania napięcia.
2. Związane ze strukturą instytucji, z charakterem funkcjonowania instytucji. Mówi się tu o przemocy strukturalnej. Wg. Galtung – przemoc może występować w takiej instytucji, w której struktury wywołują przemoc lub nawet ją wyzwalają np. wojsko, więzienie, zakłady poprawcze. Jest to przemoc cicha, bezgłośna. Strukturalna przemoc działa poprzez mechanizm uprzedmiotowienia i rodzi opór.
   
   Mechanizm uprzedmiotowienia – oznacza pozbawianie indywidualności, na rzecz kolektywu, całości. Cele jednostki nic nie znaczą. Przedmiotem jest jednostka, podmiotem- cele i zadania grupy np. w szkole – nadmierna technizacja szkoły (procesu dydaktycznego) co może prowadzić do uprzedmiotowienia uczniów. Pełny rozwój człowieka wiąże się z nieskrępowanym rozwojem jego osobowości. Wszelkie ograniczenia tego mogą prowadzić do przemocy, wszelkie uprzedmiotowienie-przemoc.
3. W tradycyjnym spojrzeniu na wychowanie dostrzega się tylko wychowawcę, wychowanek jest niżej. Jest to proces jednokierunkowy. Otwiera możliwości dla przedmiotowego traktowania ucznia i rozwiązań siłowych. Takie relacje obserwujemy w wychowaniu nadpobudliwych czy upośledzonych.

Skutki przemocy zależą od:

1. rodzaju przemocy
2. czasu trwania
3. od wieku osoby dotkniętej
4. osoby stosującej przemoc

SKUTKI PRZEMOCY:

Skutki fizycznie
Skutki psychiczne są odleglejsze, trwalsze, np. mechanizmy obronne:

• regresja - to sięganie po płacz, ucieczkę, krzyk;
• agresja - dziecko bije, kopie, wyzywa, pluje, słowna - jest rozładowaniem napięć;
• stupor - blokada czynności psychomotorycznych), w wyniku silnych napięć, stresu następuje zahamowanie np. mutyzm - blokada czynności mówienia;
• zaburzenia nerwicowe - najpierw neurotyczne potem nerwicowe np. zaburzenia snu, moczenie nocne itd.

Skutki dzielimy także na bezpośrednie i trwałe.

Istnieje syndrom bitego dziecka:

• zmienia się emocjonalność (emocje stają się labilne - zmienne, niestabilne emocjonalnie, wylewanie się emocji)
• agresja (objawia się wrogością do innych, nieufność, brak zaufania, brak spontaniczności, skrępowanie)
• niska samoocena (dzieci, które nie lubią siebie, nie akceptują siebie, izolują się często od rówieśników))
• izolacja

Trwałe skutki przemocy:

• uzależnienie od agresora (konsekwentny trening przemocy)
• paradoksalna reakcja na pomoc; dziecko jest wrogie do świata (uzależnienie się od rodzica)
• zaburzenia procesu socjalizacji
• odwrócenie roli.