Dostępne zagadnienia z Psychologii wychowawczej

Rozumienia przemocy:

Obuchowska – przemoc w wychowaniu jest to oddziaływanie wychowawcy na wychowanka siłą fizyczną lub psychiczną w celu przymuszenia go do podporządkowania się woli wychowawcy.

Istnieje związek przyczynowo-skutkowy między przymusem a przemocą. Przemoc jest tu narzędziem. Niektóre formy przymuszania niosą ze sobą przemoc. Czy każdy przymus jest przemocą? – NIE

M. Dąbrowska – przymus to naturalne użycie siły, a przemoc do użycie siły z zamachem na dobro dziecka. Dobro dziecka się zmienia w miarę rozwoju.

Jerzy Melibruda – przemoc to naruszenie dóbr drugiej osoby, ale jest to takie naruszenie, które udaremnia obronę. Stąd w zachowaniu ofiary pojawia się lęk, strach. Przeważnie kiedy jest nierównowaga sił.

Relacyjnie ujęcie przemocy:

Zachowania wychowawcze typu liberalnego najczęściej przeplata się z zachowaniem represyjnym. Im wyższy rozwój gospodarczy tym bardziej liberalne wychowanie, kiedy kryzys – odwrotnie.

J. Wilczycka - dokonuje analizy relacji między przymusem a swobodą. nieokiełznana swoboda (od wszystkiego)- z czasem staje się zwyczajną anarchią, dlatego swoboda przeradza się w przemoc;
ślepa represja- przymus staje się tresurą

Wilczycka nawiązuje do Nawroczyńskiego. Wyróżnia 2 rodzaje przymusu:

1. przymus niższego rzędu -(do okresu szkolnego) charakterystyczne jest podporządkowanie się jednostki wymaganiom, zasadom z myślą, że tak powinno być. Normy i wymagania stają się trwałą zdobyczą dziecka.
2. przymus wyższego rzędu – nastąpi, kiedy jednostka będzie świadoma podporządkowania, postępuje wg. norm akceptowanych przez społeczeństwo.

Kiedyś utożsamiano agresję z przemocą. Dziś wiemy, że jest inaczej. Zachowanie agresywne może być i często bywa sposobem podporządkowania drugiego człowieka, manipulacji nim. Taka agresja jest wtedy przemocą. Ale są zachowania agresywne, które są tzn. ślepym zaułkiem, rozładowaniem napięć, frustracji, bez celu manipulacji. Wówczas nie jest to przemoc lecz reakcja obronna.

Definicja przemocy Światowej Organizacji Zdrowia
Każde zamierzone i niezamierzone działanie, które ujemnie wpływa na rozwój dziecka jest przemocą. Wszelkie formy szkodzenia dziecku, zaniedbania dziecka. Może pojawić się już w okresie prenatalnym.

Przejawy przemocy:

Mity, stereotypy przemocy:

• przemoc jest wtedy, gdy są widoczne ślady pobicia
• nikt nie powinien wtrącać się w prywatne sprawy rodzinne
• alkoholizm jest przyczyną przemocy

CECHY PRZEMOCY:

• zawsze jest intencjonalna
• wiąże się z naruszeniem dóbr drugiej osoby
• najczęściej udaremnia obronę
• zawsze prowadzi do szkód
• za przemoc odpowiedzialny jest zawsze sprawca
• w każdej postaci przemoc jest przejawem wrogości, bezradności, niszczy rezultaty wychowawcze

Obuchowska – każda postać przemocy jest szkodliwa wychowawczo! Przemoc lubi się powtarzać!

CYKLE PRZEMOCY:

I faza – to narastanie napięcia (różny czas trwania)- zaczynają narastać zgrzyty, to ciche dni
II faza - wybuch (agresja brutalna, krótki czas)- to fizyczna napaść na drugiego człowieka
III faza - okres miodowego miesiąca (nie trwa zbyt długo)- obietnice, okres przypominający zaloty, sprawca znajduje odpuszczenie winy

Jeśli cykl dwa razy wystąpi, można mówić o początkach uzależnienia od przemocy. Warunki: agresor uczy się stosowania przemocy, ofiara uczy się przyjmowania przemocy