Psychologia wychowawcza - wychowanie

Z psychologicznego punktu widzenia interesuje nas nie tyle cecha podmiotowa, ale czynności ukazujące związki, warunki życia.

Nadrzędną funkcją wychowania jest: dokonywanie zmian, przekształcenie zachowania, wywieranie wpływu na jednostkę bądź grupę.

T. Wujek – wychowanie to całokształt wpływów i oddziaływań kształtujących rozwój człowieka i przygotowujących do życia.

H. Muszyński - wychowanie to szczególny rodzaj działalności ludzkiej, który polega na zamierzonym wywoływaniu określonych zmian w osobowości człowieka.

Bogdan Suchodolski

1. spojrzenie obiektywne (ogólne i standardowe)- wychowanie to przygotowanie ludzi do coraz trudniejszych zadań związanych z rozwojem świata i koniecznością panowania nad nim.
2. subiektywne (przez pryzmat jednostki) wychowanie to niezbędna pomoc człowiekowi, dzięki której może ta jednostka wybierać właściwą drogę rozwoju (dorastać do zadań, mieć poczucie szczęścia, żyć pełnią życia)

Maria Przetacznikowa - procesy wychowawcze są uwarunkowane przez warunki socjalne i kulturowe. Kierunki, treść, metody wychowania są wyznaczone przez rzeczywistość społeczną.

Przecławski – można wyodrębnić oddziaływania, wpływy wychowawcze od wpływów pozawychowawczych, ale jest to bardzo trudne. Powinno się zatem stosować kilka kryteriów jednocześnie.

6 PODSTAWOWYCH KRYTERIÓW

1. kryterium intencjonalności – oddziaływania wychowawczo zamierzone; im mniej intencji tym mniej wychowawcze.
2. kryterium świadomości wpływów wychowawczych- takie zachowanie jest wychowawcze, któremu towarzyszy świadomość działania. Im mniej tej świadomości, tym w mniejszym stopniu nasze działania są wychowawcze.
3. kryterium organizacji i planowości wpływów wych.- to działanie jest wychowawcze, które jest zorganizowane i planowe. Im mniej zorganizowane i planowane tym mniej jest ono wychowawcze. To cecha instytucjonalnego wychowania.
4. kryterium celowości- oddziaływania są wychowawczymi, jeśli wynikają ze społecznie akceptowanych celów i wartości. Mogą się różnić w różnych społecznościach (relatywizm kulturowy)
5. kryterium ukierunkowania zmian w zachowaniu jednostki – wychowawczym jest to działanie, które dokonuje zmiany.
6. kryterium względnie trwałych zmian psychicznych – za wychowawcze oddziaływanie można przyjąć takie, które prowadzą do względnie trwałych zmian w psychice człowieka. Zmiany nie są stałe lecz względnie trwałe.

Aby mówić o wychowaniu należy pamiętać o tych 6 kryteriach. W psychologii wychowanie jest procesem regulacji stosunków jednostki z toczeniem ( teoria homeostazy).

Wychowanie to kształtowanie osobowości człowieka.